James Baldwin
In de loop van de decennia is er veel gezegd en geschreven over racisme en discriminatie. Een van mijn inspiratiebronnen was een meester op dit gebied. Voor mij stak hij met kop en schouders boven veel andere opinieleiders uit als het om racisme ging: de schrijver James Baldwin (1924-1987). Hij wist dit thema zo onder woorden te brengen dat hij iedereen die zijn eigen racisme wilde goedpraten de wind uit de zeilen nam, maar hen tegelijkertijd ook omarmde.
Mikhail Boelgakov
Bij magisch realisme denken veel mensen aan Zuid-Amerikaanse literatuur. Maar hoewel ik Gabriel García Márquez bewonder, voel ik me er niet mee verbonden. Waar haal ik dan mijn inspiratie vandaan? Het antwoord is: Russische literatuur. Ik ben dol op de roman Wij van Jevgeni Zamyatin (1884-1937). Een dystopische roman waaruit George Orwell veel inspiratie heeft geput bij het schrijven van 1984.
Maar mijn grootste voorbeeld is MIKHAIL BOELGAKOV (1891-1940) en met name zijn roman De meester en Margarita. Zijn stijl is satirisch met een surrealistische inslag. Hij weet realiteit, maatschappijkritiek en fantasie op meesterlijke wijze te vermengen. Maar hij moest ook zijn toevlucht nemen tot metaforen en sprookjesachtige scènes, omdat zijn boeken en toneelstukken zwaar bekritiseerd werden door het stalinistische regime. Zijn werken werden in 1929 zelfs verboden, waardoor hij zonder inkomen kwam te zitten. In zijn wanhoop schreef hij een brief aan Stalin. Korte tijd later kreeg hij een baan aangeboden bij het Moskouse Kunsttheater. Hij bracht zijn dagen door als assistent-regisseur, librettist en vertaler. Zijn eigen werk in de Sovjet-Unie kwam echter niet meer door de censuur heen. Van 1928 tot 1940 werkte Boelgakov aan zijn belangrijkste roman: De meester en Margarita. Toen hij op 10 maart 1940 stierf, had hij zijn magnum opus nog niet volledig herzien. Decennialang probeerde zijn weduwe Jelena Boelgakova tevergeefs het werk door de censuur te krijgen. Pas in 1966 verscheen er een zwaar gecensureerde Sovjetversie. Een jaar later verscheen de volledige uitgave van dat meesterwerk in West-Europa.
Master &Margarita
Biography Mikhail-Bulgakov (Britannica)